Zabawy andrzejkowe

1. 1

   Lanie wosku

   Potrzebne: Ogarki świec, klucz z dużym uchem, miska z zimną wodą, świeca lub latarka

   Wosk topi się w metalowej misce postawionej w garnku z gorącą wodą, a ogień i gorący wosk zawsze pod okiem dorosłych. Roztopiony wosk wlewa się cienką strużką przez ucho klucza do miski z zimną wodą. Zastygłą figurkę ustawia się przed świecą lub latarką tak, żeby rzucała cień na ścianę.

   Cień czyta się jak zagadkę: dawniej szukano w nim sylwetki przyszłego męża albo znaku jego zawodu, dziś każdy widzi w nim to, co podpowie wyobraźnia.

2. 2

   Ustawianie butów

   Potrzebne: Po jednym bucie od każdej osoby

   Każdy zdejmuje jeden but, tradycyjnie z lewej nogi. Buty ustawia się jeden za drugim od ściany najdalszej od drzwi, a potem przekłada się ostatni but na początek rzędu i tak w kółko.

   Osoba, której but pierwszy dotknie progu, pierwsza stanie na ślubnym kobiercu.

3. 3

   Rzucanie buta przez ramię

   Potrzebne: But albo kapeć

   Staje się tyłem do drzwi i rzuca za siebie, przez ramię, but zdjęty z lewej nogi. Rzuca się po kolei, najlepiej lekkim kapciem i z dala od rzeczy, które mogą się stłuc.

   But, który upadnie czubkiem w stronę drzwi, wróży szybki ślub, a ten, który upadnie piętą, oznacza, że trzeba jeszcze poczekać.

4. 4

   Kubki z przedmiotami

   Potrzebne: Kilka kubków lub miseczek i drobne przedmioty

   Pod odwróconymi kubkami chowa się drobne przedmioty, a każdy z nich ma swoje znaczenie. Kubki przesuwa się i zamienia miejscami, najlepiej robi to osoba, która nie losuje. Potem każdy po kolei podnosi jeden kubek, a po każdym losowaniu przedmiot wraca na miejsce i kubki miesza się od nowa.

   Przedmiot spod kubka zdradza, co czeka tę osobę w nadchodzącym roku.

5. 5

   Karteczki z imionami pod poduszką

   Potrzebne: Kilka karteczek, długopis, poduszka

   Przed snem zapisuje się kilka imion, każde na osobnej karteczce, i wkłada je pod poduszkę. Rano, zaraz po przebudzeniu, wyciąga się jedną karteczkę bez patrzenia.

   Imię z wyciągniętej karteczki ma należeć do przyszłej miłości.

6. 6

   Obierka z jabłka

   Potrzebne: Jabłko i obieraczka

   Jabłko obiera się tak, żeby skórka była jak najdłuższa i się nie przerwała. Gotową obierkę rzuca się za siebie przez lewe ramię.

   Litera, w którą ułoży się skórka na podłodze, to pierwsza litera imienia przyszłej miłości.

7. 7

   Przekłuwanie serca z imionami

   Potrzebne: Kartka (może być wycięta w kształt serca), długopis, szpilka lub igła

   Na jednej stronie kartki zapisuje się kilka imion i odwraca ją czystą stroną do góry. Każdy po kolei, bez podglądania, przekłuwa kartkę szpilką od czystej strony.

   Przekłute imię wskazuje przyszłą miłość; to jedna z nowszych wróżb andrzejkowych.

8. 8

   Łódeczki z łupin orzecha

   Potrzebne: Łupiny orzecha włoskiego, małe kawałki świeczek, miska z wodą

   W połówkach łupin orzecha mocuje się kawałki świeczek, a każdą łódeczkę przypisuje się jednej osobie. Łódeczki puszcza się razem na wodę w misce, a świeczki zapala osoba dorosła.

   Łódeczki, które same podpłyną do siebie, wróżą parę.

9. 9

   Liczenie sztachet w płocie

   Potrzebne: Płot ze sztachetami albo garść patyczków

   Po ciemku obejmuje się ramionami kawałek płotu i liczy sztachety, które zmieściły się w objęciu. Dawniej liczono też polana i szczeble drabiny, więc w domu wystarczy garść patyczków wziętych na ślepo.

   Parzysta liczba wróży rychły ślub, a nieparzysta, że na parę trzeba jeszcze poczekać.

10. 10

    Nasłuchiwanie psa

    Potrzebne: Miotła, cisza, otwarte okno albo wyjście przed dom

    Wieczorem zamiata się pokój na odwrót, od progu do środka, a śmieci wynosi się na dwór. Potem w ciszy nasłuchuje się, czy gdzieś zaszczeka pies.

    Z której strony dobiegnie szczekanie, z tej strony nadejdzie przyszła miłość.

11. 11

    Wypieki dla psa

    Potrzebne: Pies oraz kawałki bułki albo psie przysmaki

    Każdy kładzie na podłodze swój kawałek bułki albo psi przysmak i zapamiętuje, który jest jego. Potem do pokoju wpuszcza się psa.

    Czyj przysmak pies zje pierwszy, ta osoba pierwsza znajdzie miłość.

12. 12

    Gałązka wiśni

    Potrzebne: Gałązka wiśni lub czereśni, wazon z wodą

    W andrzejki ścina się gałązkę wiśni albo czereśni i wstawia ją do wody w ciepłym pokoju. Potem przez kilka tygodni czeka się na pąki.

    Jeśli gałązka zakwitnie na Boże Narodzenie, wróży ślub w nadchodzącym roku.

13. 13

    Mostek nad miską z wodą

    Potrzebne: Miska z wodą i kilka patyczków

    Przed snem stawia się przy łóżku miskę z wodą i układa na niej mostek z patyczków.

    Osoba, która we śnie przejdzie przez ten mostek, według tradycji okaże się przyszłą miłością.

• Kalambury →

  Hasła do pokazywania w dziewięciu kategoriach i losowanie zakrytego hasła.

• Czółko, czyli Kim jestem? →

  Hasło na czole, pytania tak albo nie. Gotowe postacie do wylosowania.

• Impostor →

  Wszyscy znają hasło oprócz jednej osoby, która musi blefować.

• Prawda czy wyzwanie →

  Pytania i zadania w wersji na luzie i odważniejszej.

• Andrzejki obchodzi się wieczorem i w nocy z 29 na 30 listopada, czyli w wigilię dnia świętego Andrzeja.
• Pochodzenie zwyczaju nie jest znane, a najstarsza polska wzmianka literacka o andrzejkach pochodzi z 1557 roku, od Marcina Bielskiego.
• Dawniej wróżyły panny, czyli młode niezamężne kobiety, a wróżby dotyczyły przede wszystkim tego, kiedy i za kogo wyjdą za mąż.
• Chłopcy mieli własny wieczór wróżb, katarzynki, obchodzone w nocy z 24 na 25 listopada, w wigilię świętej Katarzyny.
• Zwyczaj katarzynek zanikł dawno temu, a andrzejki są dziś zabawą dla wszystkich, bez względu na płeć i wiek.

Źródła: pl.wikipedia.org, polskieradio.pl, czteryporyroku.etnograficzna.pl, czteryporyroku.etnograficzna.pl, czteryporyroku.etnograficzna.pl, mwmskansen.pl, czteryporyroku.etnograficzna.pl, polskieradio.pl, opole.pl, czteryporyroku.etnograficzna.pl, polskieradio24.pl.

Częste pytania